Klachten aan Arm, Nek en Schouder (KANS)

KANS klachten

In elke nieuwsbrief willen we iets vertellen over problematiek welke we regelmatig in de praktijk van fysio-en oefentherapie tegenkomen.

Deze keer gaat het over KANS. Dit is een verzamelnaam welke staat voor Klachten aan Arm, Nek en Schouder. KANS werd voorheen RSI (Repetitive Strain Injury) genoemd. De term RSI leidde tot verwarring. De term RSI geeft aan dat klachten door herhaalde belasting (repetitive strain) worden veroorzaakt, die vervolgens tot een beschadiging (injury) leiden. Bij RSI (en ook KANS) is er echter geen sprake van een beschadiging. Bovendien ontstaat RSI alsook KANS niet alleen door herhaalde belasting. Er zijn meerdere factoren die KANS-klachten kunnen veroorzaken. Zeker in deze tijd waarin veel thuis wordt gewerkt is de kans op KANS-klachten groter geworden.

KANS wordt onderverdeeld in twee soorten klachten, namelijk specifieke klachten en aspecifieke klachten. Bij specifieke klachten is er sprake van een duidelijke diagnose. Voorbeelden van specifieke klachten zijn een tennisarm, een triggerfinger of het carpaal tunnel syndroom. Bij a-specifieke klachten is er geen duidelijke diagnose. De klachten kunnen niet herleid worden tot een medische aandoening.

KANS is een algemene benaming voor verschillende mogelijke klachten. Oorzaken en symptomen kunnen hierdoor zeer uiteenlopen. De klachten komen voor in de bovenrug, in het nek- en schoudergebied, in de armen, ellebogen, polsen, handen en/of vingers. De symptomen van de klachten kunnen per persoon alsook per klacht verschillen. Vaak wordt KANS gelinkt aan een beroep of hobby. Dit maakt het soms lastig om de symptomen en klachten van KANS in kaart te brengen. De symptomen en klachten kunnen immers per beroep of hobby verschillen. Iemand die dagelijks met computers werkt, kan andere klachten ervaren dan een metselaar of een kapper. Dit heeft te maken met de lichaamshouding en de manier van bewegen die kenmerkend is voor een beroep of hobby.
Kenmerkend is dat veel soorten KANS-klachten aanhoudend en terugkerend zijn.

Er zijn verschillende niveaus van KANS.
Lichte klachten: Dit zijn klachten die na een lange werkdag worden ervaren. Er is last van één of meerdere delen van het lichaam. Bijvoorbeeld door lang achter de computer te hebben gezeten, waardoor last ontstaat van pols of nek. De nek of pols voelt vermoeid of gevoelig aan. Soms worden tintelingen ervaren. De klachten verdwijnen nadat rust is genomen. De volgende dag worden geen klachten meer ervaren en kan het werk achter de computer weer zonder problemen voortgezet worden.
Matige klachten: Deze klachten zijn heftiger en zullen na een nacht slapen niet zomaar overgaan. De klachten komen steeds vaker voor en verdwijnen minder snel. Ook ’s nachts kan pijn worden ervaren. Geleidelijk worden ook op andere vlakken problemen ervaren, zoals in het huishouden. Rust is dan noodzakelijk. Het is belangrijk dat de taken waarbij klachten optreden, regelmatig worden onderbroken. Globaal zeggen we als er meer dan 6 weken lang last van klachten, zoals pijn, een doof, tintelend, onaangenaam of vaag gevoel, in bovenrug, nek, schouder, arm, elleboog, pols, hand of vinger(s) wordt ervaren het zinvol is een deskundige, zoals fysio-oefentherapeut of ergotherapeut te raadplegen.
Hevige klachten: Deze klachten zijn continu aanwezig. Het is mogelijk dat de klachten zich verder hebben uitgespreid, bijvoorbeeld naar de arm, schouder en/of bovenrug. De klachten zijn zelfs zo hevig dat werken en dagelijkse activiteiten amper mogelijk zijn. Het openen van potjes of schrijven lukt niet meer. Bij deze klachten is rust een belangrijke voorwaarde voor herstel.
Deze fase wordt veelal begeleidt door een fysio-oefen-of ergotherapeut.
Voor wie in het arbeidsproces zit krijgt met de bedrijfs-of arboarts te maken omdat werk veelal niet volledig mogelijk is.

KANS ontstaat geleidelijk. Dit maakt het moeilijk om een duidelijke oorzaak aan te wijzen. Meestal is er bij KANS sprake van overbelasting op het werk, maar ook komen KANS-klachten steeds meer voor door intensief smartphonegebruik. KANS kan veroorzaakt worden door:
Fysieke belasting: Door herhaaldelijk dezelfde beweging te maken, wordt een spier of pees soms overbelast. Voorbeelden hiervan zijn beeldschermwerk, schilderen en breien. Ook een verkeerde lichaamshouding kan voor problemen zorgen.
Psychosociale belasting: Werkstress (door bijvoorbeeld een hoge werkdruk of hoge eisen) alsook een slechte werksfeer kunnen zorgen voor een toename aan spierspanning. Daarnaast kan werkstress ervoor zorgen dat langer en intensiever in een verkeerde houding wordt ge werkt en er minder pauzes worden genomen.
Persoonsgebonden factoren: Factoren zoals conditie en instelling/motivatie kunnen een rol spelen bij KANS. Bij een verminderde conditie dan is de kans groter op KANS-klachten dan bij een goede conditie. Ook bij perfectionisme is de kans groter op (onbewuste) spierspanning. Een perfectionist wil zijn of haar werk zeer goed doen. De continue spierspanning kan uiteindelijk voor overbelasting zorgen.

Wat is eraan te doen?
Zoals eerder aangegeven, kunnen KANS-klachten nogal verschillen. Een aantal algemene tips zijn wel te geven:
*Zorg voor voldoende afwisseling in werkzaamheden. Doe niet voortdurende eenzelfde taak.
*Let op de lichaamshouding. Wissel regelmatig van houding. Voorkom dat u lange periodes in eenzelfde houding zit. Zorg voor een ontspannen houding.
*Neem regelmatig rustmomenten, ook bij drukte. Werkt u veel achter de computer? Verlaat uw bureau regelmatig en loop even rond.
*Probeer uw pols recht te houden tijdens al uw handelingen. Beweeg of draai uw pols niet naar de eindstand van het gewricht toe.
Voor specifieke adviezen dient de klacht eerst in kaart te worden gebracht. Analyse van potentiële oorzakelijk factoren is essentieel. Alleen zo kan er maatwerk worden geleverd.
Naast adviezen kan er ondersteund worden middels behandeling door fysio-of oefentherapeut
Overbelaste spieren of pezen kunnen behandeld worden middels specifieke oefening of massage.
Daarnaast kan gewerkt worden aan een betere lichaamshouding en aan voorwaarden om beter en sneller te kunnen herstellen waaronder trainen van spieruithoudingsvermogen en algemene conditie.

Heeft u vragen hierover, kunt u contact opnemen met Gerard Vos. Als bedrijfsfysiotherapeut heeft hij veel ervaring met KANS klachten. U kunt hem bereiken via de mail: gerardvos@isokin.nl